poniedziałek, 23 maja 2022

Pirackie wyzwanie z kołem fortuny

Ahoj! Co powiecie na pirackie wyzwanie na zajęciach? Ostatnio zaproponowałam w przedszkolu takie wyzwanie. Większość dzieci je podjęła i chętnie ruszyła do sali sensorycznej. Zabawa polegała (a jakże!) na losowaniu zadania za pomocą koła fortuny. Dziecko ustalało, jaką literę alfabetu wylosowało i odsłaniało odpowiednią kartę. Tam znajdowała się fotografia sprzętu, z którego należy skorzystać. Zadania były najróżniejsze, choć starałam się, by większość pozwalała wygaszać toniczny odruch błędnikowy w formie zgięciowej. Było więc turlanie się w tubie, jeżdżenie na brzuchu na deskorolce czy latanie na huśtawce-helikopterze.

Moje koło fortuny zawiera litery alfabetu angielskiego, więc w przypadku wylosowania liter „Q”, „V” czy „X”, których polski alfabet nie ma, dziecko po prostu losowało zadanie jeszcze raz. Za to po wylosowaniu pola z błaznem należało wykonać zadanie specjalne, czyli wspięcie się po drabince.

 

Zabawę można łatwo modyfikować, ponieważ pod konkretnymi literami alfabetu mogą się ukrywać dowolne zadania.

A Wy korzystacie z kół fortuny na zajęciach?

czwartek, 19 maja 2022

Piraci

Ahoj, piraci!

Mam dla Was zestaw pirackich inspiracji.

Po pierwsze – czapka. Razem z dziećmi składałam czapkę z czarnego papieru tak jak jest pokazane na tym filmiku: https://www.youtube.com/watch?v=mF3mUchYAi0 Używaliśmy papieru formatu A3, ale czapki były minimalnie za małe, więc następnym razem postaram się użyć A2. Potem na czapkę trzeba było przykleić czachy.

Jeżeli potrzebujecie, możecie pobrać czachy, które przygotowałam: https://drive.google.com/file/d/1vqzVb6I-TnCh6fQ_dPHV28EGJDgCyF45/view?usp=sharing

Potem zajęliśmy się tworzeniem papugi. Dzieci otrzymały szablony, które kolorowały według własnego pomysłu. Potem przyklejały kolorowe piórka (piórka wycinane dziurkaczem ozdobnym w papierze).

Do pobrania szablon z papugą: https://drive.google.com/file/d/1rbj1mNn5qijd4wHPWTFG6lxo4nVMn8P4/view?usp=sharing

Jednej mojej podopiecznej spodobał się mój piracki warkoczyk, więc obiecałam jej, że też jej zrobię podobny. Jak to bywa w takich sytuacjach, po chwili miałam już w sali kolejkę chętnych na warkoczyki. Moje logopedyczne lustro stało się lustrem fryzjerskim 🤣 Ale i dzieci, i kadra były zadowolone z pirackiego uczesania.

Hitem były też zadania z butelek. Wydrukowałam zestaw zdjęć różnych sprzętów z sali do integracji sensorycznej, a potem każde zdjęcie zwinęłam w rulonik, zakleiłam i wrzuciłam do butelek po kolorowych płynach do robienia baniek.

Butelki wylądowały w misce z wodą. Każde dziecko wyjmowało jedną butelkę i sprawdzało, jakie zadanie wylosowało.


No i było jeszcze tworzenie mapy z trasą prowadzącą do skarbu. Postarzany papier przygotowałam wcześniej w domu w bardzo prosty sposób – moczyłam go w zaparzonej kawie i zostawiłam do wyschnięcia (próbowałam też nakładać kawę ręcznikiem papierowym, ale nie dawało to oczekiwanego efektu – papier był tylko nieznacznie ciemniejszy).


Ciąg dalszy pirackich inspiracji nastąpi niebawem! 🏴‍☠️

środa, 11 maja 2022

Utrwalanie dopełniacza

Macie swoje ulubione sposoby na utrwalanie form dopełniacza? Kiedy pracuję z dziećmi, bardzo mi się przydaje zestaw tras grafomotorycznych i naklejek (najlepiej ze zwierzętami lub innymi postaciami). Dziecko najpierw dowolnym kolorem flamastra rysuje trasę po śladzie, potem wybiera dwie naklejki, a następnie ustala, kto do kogo idzie (np. „Indyk idzie do królika”).

Zabawa sprawdzała mi się zarówno podczas lekcji języka polskiego jako obcego, jak i podczas zajęć logopedycznych z dziećmi z autyzmem czy z afazją.

Jeżeli potrzebujesz tras grafomotorycznych, możesz skorzystać z tych, które przygotowałam: https://drive.google.com/file/d/1P95evWkRPeXJcfgQbQzel886GsT78wxA/view?usp=sharing

niedziela, 8 maja 2022

Paka TRANSPORT

Potrzebujecie materiałów w temacie TRANSPORTU? 🚗

Mam dla Was zestaw materiałów w promocyjnej cenie 5 zł do końca maja ⏰

W zestawie:
🚘 wszystkie litery alfabetu w formacie A4 wyglądające jak droga – SĄ POLSKIE ZNAKI!;
🚘 10 kolorowych samochodów A4 z możliwością wpisania materiału wyrazowego na tablicach rejestracyjnych (można wydrukować kilka samochodów na jednej stronie, wtedy będą mniejsze);
🚘 10 kolorowych tabliczek A4 z możliwością wpisania na nie materiału wyrazowego (można wydrukować kilka tabliczek na jednej stronie, wtedy będą mniejsze);
🚘 6 zagadek związanych ze środkami transportu;
🚘 mapę miasta i ilustracje do samodzielnego rozmieszczenia na niej np. za pomocą słomki lub przyczepienia na rzepy (kształty są łatwe do wycięcia ręcznego!).

Takiego materiału nie znajdziecie nigdzie indziej, ponieważ sama robiłam wszystkie grafiki.

Cały przychód ze sprzedaży przeznaczony będzie na Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami Oddział w Suwałkach.

Wpłać 5 zł na zbiórkę https://www.ratujemyzwierzaki.pl/kotyzgoldapi, wyślij mi potwierdzenie (w prywatnej wiadomości przez profil na FB lub na maila logomiaupedia@gmail.com), a ja wyślę Ci zestaw materiałów.

wtorek, 3 maja 2022

niedziela, 1 maja 2022

Żabopaka

NOWOŚĆ! Żabopaka 🐸

 

W zestawie między innymi:

🐸 żabki do ćwiczenia aparatu artykulacyjnego (w kolorze);

🐸 żabki do ćwiczenia aparatu artykulacyjnego (czarno-białe, do pokolorowania przez dziecko);

🐸 żabia joga – 12 ćwiczeń gimnastycznych całego ciała (zadania wygaszające różnorodne odruchy – przydadzą się też terapeutom integracji sensorycznej);

🐸 ilustracja żaby do karmienia + zestaw łatwych do wycięcia much (z wyrazami z głoską „ż”/„rz” i do samodzielnego uzupełnienia);

🐸 kim jest żaba – 4 ilustracje żabek przebranych za inne zwierzęta (do utrwalania głoski „ż”/„rz” i ćwiczenia tworzenia narzędnika);

🐸 żaby z dłuuugim językiem + zestaw ilustracji z głoską „ż”/„rz” w nazwie (do języka można przykleić rzepy i bawić się w żarłoczne żaby);

🐸 szalone żaby wykonujące różne czynności (np. do rozwijania umiejętności używania czasowników);

🐸 zadanie rozwijające nazywanie relacji przestrzennych oraz tworzenie wyrażeń przyimkowych

i wiele innych!


W sumie ponad 40 stron materiałów, których nie znajdziecie nigdzie indziej, bo sama robiłam wszystkie grafiki!


Cena do końca maja 2022 r.: 20 zł wpłacone na dowolną zbiórkę KOTOZ: https://www.ratujemyzwierzaki.pl/www-suwalki-toz-pl

Przelej minimum 20 zł na zbiórkę KOTOZ, wyślij mi potwierdzenie na maila logomiaupedia@gmail.com, a ja wyślę Ci Żabopakę.

wtorek, 12 kwietnia 2022

Logopedyczne zające

Kic, kic, kic! To logopedyczne zające, które z pewnością umilą i uatrakcyjnią ćwiczenia aparatu artykulacyjnego.

Materiały z logopedycznymi zającami są dostępne za darmo, ale jeżeli chcesz podziękować i masz taką możliwość, proszę, wpłać dowolną kwotę na organizowaną przez KOTOZ zbiórkę https://www.ratujemyzwierzaki.pl/dwiekotkikastra.

niedziela, 10 kwietnia 2022

Logopedyczne jajka do kolorowania

Znacie już kolorowe logopedyczne jajka? Co powiecie na logopedyczny materiał do kolorowania na zajęciach?

Dzisiaj przedstawiam logopedyczne jajka w wersji czarno-białej, czyli 6 sześć przesympatycznych jajeczek, które urozmaicą zajęcia logopedyczne.

Logopedyczne jajka do kolorowania do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1hixxHeqmbKr5-5cM61xbIDjxfBxbeGxi/view?usp=sharing

piątek, 8 kwietnia 2022

Dzień Jednorożca

Dzisiaj Dzień Jednorożca! 🦄 Z tej okazji dzieci otrzymały dzisiaj flamastry, tusze i stempelki zrobione z piankowych naklejek (dziurkacze do pianki to jest to!) oraz naklejki jednorożców i gwiazd.


Zadaniem było stworzenie bajecznej ilustracji. Dzieci bardzo się starały i stworzyły świetne prace.


Potem tylko nastąpiło zdziwienie, gdy poprosiłam je, by z tymi pracami… Weszły do toalety. Ale jak to do toalety – dziwiły się. Potem przestały, kiedy zobaczyły, że ich jednorożce i gwiazdy świecą w ciemności 🌟

środa, 6 kwietnia 2022

Kreatywnie z królikami

Lubię aktywności, podczas których dzieci mają okazję wykazać się kreatywnością. Dzisiaj moi mili otrzymali zestaw naklejek: jedna z królikiem, jedna z głową królika oraz dwie naklejki wyglądające jak marchewki. Do tego kredki i dwa rodzaje flamastrów. Zadanie polegało na stworzeniu pracy plastycznej, która łączyłaby technikę rysowania flamastrami lub kredkami oraz zawierała przekazane naklejki.

Dzieci miały świetne pomysły i doskonale sobie poradziły z zadaniem. Szczególnie podoba mi się to, że w różny sposób wykorzystały, że na jednej naklejce widać tylko głowę królika.

poniedziałek, 4 kwietnia 2022

Sensoryczne jajka

Na dworze nadal śnieg, ale za to w sali sensorycznej były u nas tory przeszkód i ukryte kolorowe jajka!

Wszystkie znalezione przez dzieci jajka były potem wkładane do misy sensorycznej ze sztuczną trawą.


Szybko okazało się, że z kolorowych jajek wykluwają się kolorowe pisklęta… Oraz równie kolorowe żaby i węże.

Potem jeszcze dzieci miały okazję bawić się wiosenną misą sensoryczną i wytłoczkami od Veggsa (roślinnego zamiennika jajek).

 A jak początki kalendarzowej wiosny u Was?

niedziela, 3 kwietnia 2022

Logopedyczne jajka

Poznajcie… Logopedyczne jajka! To kolorowi towarzysze zajęć, którzy chętnie wesprą dzieci w usprawnianiu aparatu artykulacyjnego i nauce naśladownictwa.

Logopedyczne jajka do pobrania: https://drive.google.com/file/d/124-ARK0Er83gD8zhNXZ8sE47rwwNDUEn/view?usp=sharing

A co się z tych szalonych jajek wykluje? To już temat na inne zajęcia, które jednak niebawem nadejdą!

sobota, 5 marca 2022

Koniugacja

Czasownik to część mowy służąca do przedstawiania wykonywanej czynności (lub stanu). W języku polskim odmienia się on przez: osoby (trzy), liczby (dwie), czasy (trzy), rodzaje (dla uproszczenia – trzy) i tryby (też trzy)*. Dużo tego prawda? Na tym jednak trudności się nie kończą, ponieważ koniugacji czasowników jest wiele, a wewnątrz nich zachodzą jeszcze alternacje głoskowe niezrozumiałe dla wielu osób uczących się języka polskiego jako obcego. Alternacje te nie zawsze są zresztą regularne…

To co, gotowi na spotkanie pierwszego stopnia z polską koniugacją?

Dzisiaj zajmiemy się tylko wybranymi czasownikami i omówimy jedynie formy w czasie teraźniejszym (a więc tylko te czasowniki, które mają aspekt niedokonany), w trybie orzekającym.

Czasowniki mające w bezokoliczniku końcówkę „-ić”/„-yć”, np. „tańczyć”, „palić” czy „robić”. Jest to grupa stosunkowo regularna. Aby odmienić czasownik przez osoby w czasie teraźniejszym, należy usunąć formant fleksyjny „-ić”/„-yć”, a następnie do tematu wyrazu dodać końcówkę fleksyjną „-ę”, „-ysz”/„-isz”, „-y”/„-i”, „-ymy”/„-imy”, „-ycie”/„-icie”, „-ą”.

PAL

JA

PALĘ

MY

PALIMY

TY

PALISZ

WY

PALICIE

ON, ONA, ONO

PALI

ONE, ONI

PALĄ


TAŃCZ

JA

TAŃCZĘ

MY

TAŃCZYMY

TY

TAŃCZYSZ

WY

TAŃCZYCIE

ON, ONA, ONO

TAŃCZY

ONE, ONI

TAŃCZĄ

Pamiętamy przy tym, że czasowniki mające na końcu tematu wyrazu zmiękczoną głoskę dwuwargową lub wargowo-zębową (tj. „p”, „b”, „w”, „f” lub „m”) lub głoskę „n” nie tracą swojego zmiękczenia w formach 1 os. l. poj. i 3 os. l. mn.:

ROB

JA

ROBIĘ

MY

ROBIMY

TY

ROBISZ

WY

ROBICIE

ON, ONA, ONO

ROBI

ONE, ONI

ROBIĄ

Pamiętamy też o alternacji SI:SZ i ZI:Ż w formach 1 os. l. poj. i 3 os. l. mn. w czasownikach np. „kosić” czy „wozić”:

KOS

JA

KOSZĘ

MY

KOSIMY

TY

KOSISZ

WY

KOSICIE

ON, ONA, ONO

KOSI

ONE, ONI

KOSZĄ


WOZ

JA

WOŻĘ

MY

WOZIMY

TY

WOZISZ

WY

WOZICIE

ON, ONA, ONO

WOZI

ONE, ONI

WOŻĄ

Ten paradygmat odmiany nie dotyczy czasowników mających w bezokoliczniku końcówkę „-ić”/„-yć”, które jednocześnie są jednosylabowe, np. „pić”, „bić” czy „ryć”. Z punktu widzenia osoby polskojęzycznej odmieniają się one podobnie, ale nie tak samo, ponieważ dochodzi w nich do rozszerzenia tematu o głoskę „j”. Odmienne końcówki osobowe mają też 2. i 3. os. l. poj. oraz 1. i 2. os. l. mn.

PIĆ

JA

PIJĘ

MY

PIJEMY

TY

PIJESZ

WY

PIJECIE

ON, ONA, ONO

PIJE

ONE, ONI

PIJĄ


RYĆ

JA

RYJĘ

MY

RYJEMY

TY

RYJESZ

WY

RYJECIE

ON, ONA, ONO

RYJE

ONE, ONI

RYJĄ

Ta piękna zasada dotycząca odmiany jednosylabowych czasowników mających w bezokoliczniku końcówkę „-ić”/„-yć” jest zaburzona przez czasownik „śnić”, który odmienia się jak czasownik „robić”…

Pamiętajmy jednak, że dwie koniugacje już za nami, a kolejne dwie będą prościutkie!

Teraz przyszedł moment na czasowniki zakończone w bezokoliczniku na „-ować”, np. „pracować”, „gotować” czy „malować”. Jest to gigantyczna grupa czasowników, które, niestety, nie zawsze są prawidłowo odmieniane przez osoby polskojęzyczne, mimo że odmiana jest bardzo regularna. Problem stanowi jednak ustalenie tematu czasownika. Do wyłuskania go nie wystarczy jednak odcięcie końcówki „-ać” (jak np. w czasowniku „pisać”), ale trzeba usunąć całe „-ować”. W odmianie przez osoby ważne jest jeszcze dodanie do tematu czasownika głosek „uj”. Jak to wygląda w praktyce? Ano tak:

PRACOWAĆ

JA

PRACUJĘ

MY

PRACUJEMY

TY

PRACUJESZ

WY

PRACUJECIE

ON, ONA, ONO

PRACUJE

ONE, ONI

PRACUJEMY

No i cała filozofia. Prosto i regularnie.

Regularne (poza pojedynczymi wyrazami, np. „spawać”) są też czasowniki kończące się w bezokoliczniku na „-awać”, np. „zdawać”, „sprzedawać” czy „nadawać”. Łudząco przypominają one w odmianie czasowniki zakończone w bezokoliczniku na „-ować”, choć w ich przypadku temat czasownika rozszerzony jest o „aj”, co prezentuje się następująco:

NADAWAĆ

JA

NADAJĘ

MY

NADAJEMY

TY

NADAJESZ

WY

NADAJECIE

ON, ONA, ONO

NADAJE

ONE, ONI

NADAJEMY

Mówiłam, że będzie prosto?

To teraz jazda bez trzymanki! Czasowniki zakończone w bezokoliczniku na „-eć”. Jeżeli ich temat kończy się głoską twardą, to sprawa wygląda następująco:

ŻR

JA

ŻRĘ

MY

ŻREMY

TY

ŻRESZ

WY

ŻRECIE

ON, ONA, ONO

ŻRE

ONE, ONI

ŻRĄ

Jeżeli temat kończy się literą(!) „rz”, to w 1. os. l. poj. i 3. os. l. mn. dochodzi do alternacji RZ:R:

DRZ

JA

DRĘ

MY

DRZEMY

TY

DRZESZ

WY

DRZECIE

ON, ONA, ONO

DRZE

ONE, ONI

DRĄ

Żeby nie było za prosto, do tej odmiany poczuwa się też – wydawać by się mogło – miękkotematowy czasownik „chcieć”, który w odmianie gubi swoją miękkość.

CHCI

JA

CHCĘ

MY

CHCEMY

TY

CHCESZ

WY

CHCECIE

ON, ONA, ONO

CHCE

ONE, ONI

CHCĄ

Z kolei czasowniki zakończone inną głoską funkcjonalnie miękką niż ta zapisywana jako „rz” lub głoską miękką (np. „buczeć”, „dyszeć” czy „lecieć”) mają już nieznacznie inną odmianę:

DYSZ

JA

DYSZĘ

MY

DYSZYMY

TY

DYSZYSZ

WY

DYSZYCIE

ON, ONA, ONO

DYSZY

ONE, ONI

DYSZĄ


LECI

JA

LECĘ

MY

LECIMY

TY

LECISZ

WY

LECICIE

ON, ONA, ONO

LECI

ONE, ONI

LECĄ

Jak i w przypadku czasowników zakończonych w bezokoliczniku na „-yć”/-„ić” mających na końcu tematu głoskę dwuwargową i wargowo-zębową, i tutaj temat czasownika z miękkością rozstać się nie chce:

GRZMI

JA

GRZMIĘ

MY

GRZMIMY

TY

GRZMISZ

WY

GRZMICIE

ON, ONA, ONO

GRZMI

ONE, ONI

GRZMIĄ

Jest jednak jeszcze jedna, bardzo szczególna grupa czasowników zakończonych w bezokoliczniku na „-eć”. Są to wyrazy oznaczające nasilanie się jakiejś cechy, np. „ładnieć”, „chamieć”, „siwieć”, „łysieć” czy „drożeć”.

Jak je rozpoznać po budowie, a nie po kryterium semantycznym? Chciałabym móc powiedzieć, że to łatwe i proste, ale nie mogę, więc proszę przygotować się na zderzenie z bezwzględną polską koniugacją.

Czasowniki, o których teraz piszę na początku mają dowolną liczbę dowolnych samogłosek i spółgłosek, następnie dowolną samogłoskę lub dźwięk zapisywany jako „ę”**, następnie dowolną liczbę spółgłosek, potem spółgłoskę miękką, zmiękczoną lub funkcjonalnie miękką, a potem już końcówkę bezokolicznikową „-eć”.

Czasowniki te odmieniają się podobnie jak pozostałe zakończone na „-eć” w bezokoliczniku, jednak ich temat zostaje rozszerzony o „ej”:

ŁADNI

JA

ŁADNIEJĘ

MY

ŁADNIEJEMY

TY

ŁADNIEJESZ

WY

ŁADNIEJECIE

ON, ONA, ONO

ŁADNIEJE

ONE, ONI

ŁADNIEJĄ


DROŻ

JA

DROŻEJĘ

MY

DROŻEJEMY

TY

DROŻEJESZ

WY

DROŻEJECIE

ON, ONA, ONO

DROŻEJE

ONE, ONI

DROŻEJĄ

Kiedy spojrzymy na wszystkie omówione już paradygmaty odmiany, zobaczymy, że tak naprawdę wszystkie wspomniane grupy czasowników w 1. os. l. poj. mają końcówkę osobową „-ę”. Często podczas nauki języka polskiego jako obcego upraszcza się odmianę czasownika do tzw. „grupy Ę” i „grupy M” oznaczającej końcówkę osobową pojawiającą się w 1. os. l. poj. w czasie teraźniejszym. Gdzie w takim razie to „m” jest? Ono jest w czasownikach mających w bezokoliczniku końcówką „-ać”… Ale, oczywiście, nie we wszystkich!

Można jednak przyjąć, że generalnie czasowniki mające w bezokoliczniku końcówkę „-ać” będą miały następujące końcówki osobowe w czasie teraźniejszym: „-m”, „-sz”, „ø”, „-my”, „-cie”, „-ją”.

BIEGAĆ

JA

BIEGAM

MY

BIEGAMY

TY

BIEGASZ

WY

BIEGACIE

ON, ONA, ONO

BIEGA

ONE, ONI

BIEGA


ODPOWIADAĆ

JA

ODPOWIADAM

MY

ODPOWIADAMY

TY

ODPOWIADASZ

WY

ODPOWIADACIE

ON, ONA, ONO

ODPOWIADA

ONE, ONI

ODPOWIADA


ZWISAĆ

JA

ZWISAM

MY

ZWISAMY

TY

ZWISASZ

WY

ZWISACIE

ON, ONA, ONO

ZWISA

ONE, ONI

ZWISA

Jest jednak spora grupa ważnych czasowników mających w bezokoliczniku końcówkę „-ać”, które jednak odmieniają się inaczej. Będą to m.in. czasowniki mające na końcu tematu dźwięki „z”, „is” lub „es”, przed którymi nie ma zbitki spółgłoskowej („pisać”, „czesać” vs. „zwisać”). Będą to też czasowniki mające temat zakończony na głoskę „k” lub „zd”, np. „skakać”, „płukać” czy „gwizdać”, choć w tej grupie widać już od dawna duże rozchwianie normy, ponieważ nie są rzadkością używane przez rodzimych użytkowników języka polskiego formy takie jak „płukam” czy „gwizdam”.

W tej grupie czasowników obserwuje się alternacje Z:Ż, S:SZ, K:CZ oraz ZD:ŻDŻ widoczne w temacie wyrazu w każdej formie osobowej.

KAZ

JA

KAŻĘ

MY

KAŻEMY

TY

KAŻESZ

WY

KAŻECIE

ON, ONA, ONO

KAŻE

ONE, ONI

KAŻĄ


PIS

JA

PISZĘ

MY

PISZEMY

TY

PISZESZ

WY

PISZECIE

ON, ONA, ONO

PISZE

ONE, ONI

PISZĄ


PŁUK

JA

PŁUCZĘ

MY

PŁUCZEMY

TY

PŁUCZESZ

WY

PŁUCZECIE

ON, ONA, ONO

PŁUCZE

ONE, ONI

PŁUCZĄ


GWIZD

JA

GWIŻDŻĘ

MY

GWIŻDŻEMY

TY

GWIŻDŻESZ

WY

GWIŻDŻECIE

ON, ONA, ONO

GWIŻDŻE

ONE, ONI

GWIŻDŻĄ

No i jest jeden często używany czasownik, który burzy wspomnianą zasadę. Jest to czasownik „karać”, który – według słowników – powinien być odmieniany jak czasownik „kazać” (z alternacją R:RZ w temacie). W praktyce jednak wiele osób nie powie już „karzę”, ale „karam”. Uzus ten wydaje się zgodny z systemem języka, wobec czego nie mam do niego zastrzeżeń, choć podejrzewam, że forma „karam” nie będzie uznawana za właściwą podczas egzaminów, na co warto uczulać naszych podopiecznych.

Osobną grupą jest też grupa czasowników, których bezokoliczniki kończą się na „-ywać”. Część tych czasowników nie odmienia się zgodnie z „paradygmatem M”, ale tak jak jak czasowniki zakończone w bezokoliczniku na „-ować”…

PRZEKONYWAĆ

JA

PRZEKONUJĘ

MY

PRZEKONUJEMY

TY

PRZEKONUJESZ

WY

PRZEKONUJECIE

ON, ONA, ONO

PRZEKONUJE

ONE, ONI

PRZEKONUJEMY

Niestety, czasowniki te bardzo trudno od siebie odróżnić, choć cechami części z nich jest posiadanie przed końcówką „-ywać” kolejno samogłoski i spółgłoski, a nie zbitki spółgłoskowej („zgadywać” vs. „ukrywać”).

Grzegorz Jagodziński wymienia też końcówki tych czasowników, które w bezokoliczniku kończą się na „-ywać”, a które odmieniają się zgodnie z „paradygmatem M”. Są to:

  • bywać (do-, na-, o- się, od-, pona-, poz-, prze-, przy-, u-, wy-, wydo-, wyz- się, z-, zdo-);
  • -czywać (odpo-, spo-, wypo-);
  • -gorywać (do-, roz-);
  • grywać (do-, o-, od-, ode-, na-, pod-, powy-, prze-, przy-, roz-, wy-, za-, z-);
  • -igrywać (na- się);
  • -krywać (o-, od-, na-, po-, poo-, pood-, pona-, poprzy-, pou-, poza-, przy-, roz-, s-, u-, wy-, za-);
  • -mniemywać (do-);
  • -mywać (do-, o-, ob-, od-, pod-, po-, powy-, poz-, prze-, roz- się, u-, wy-, z-);
  • pływać (do-, o-, od-, na-, nad-, po-, pod-, pood-, prze-, przy-, roz- się, s-, u-, w-, wy-, za-);
  • -rywać (do-, na-, nad-, naz-, ob-, od-, po-, pod-, ponad-, poob-, pood-, poprze-, poroz-, pou-, powy-, poz-, poza-, prze-, roz-, u-, w- się, wy-, z-, za-);
  • -srywać (ob-);
  • -szywać (do-, ob-, na-, pod-, poob-, poprze-, poprzy-, poz-, poza-, poze-, prze-, przy-, roz-, w-, wy-, z-, za-, ze-);
  • -wywać (pod-, za-);
  • -zywać (na-, od- się, po-, pona-, powy-, prze-, przy-, wy-, zapo-, zwy-);
  • -żywać (do-, nadu-, o-, od-, pou-, prze-, spo-, u-, wy- się, z- się, za-, zu-).

źródło: http://grzegorz.jagodzinski.prv.pl/gram/pl/koniugp.html#terazn_ywac

W przypadku czasowników jednosylabowych zakończonych na „-ać” odmieniających się wg „paradygmatu Ę” dochodzi do rozszerzenia tematu o głoski „oj”/„oi” (w przypadku tematów zakończonych głoską twardą, np. „stać”) lub głoski „ej” (w przypadku tematów zakończonych głoską miękką lub funkcjonalnie miękką, np. „grzać” czy „siać”):

ST

JA

STOJĘ

MY

STOIMY

TY

STOISZ

WY

STOICIE

ON, ONA, ONO

STOI

ONE, ONI

STOJĄ


SI

JA

SIEJĘ

MY

SIEJEMY

TY

SIEJESZ

WY

SIEJECIE

ON, ONA, ONO

SIEJE

ONE, ONI

SIEJEMY

Zasadzie tej jednak nie podlegają niektóre jednosylabowe czasowniki zakończone w bezokoliczniku na „-ać”, np. „grać”, które odmieniają się jak „rozmawiać”. Są też czasowniki takie jak „chlać”, w których norma jest rozchwiana i spotkać można zarówno formy „chleję, chlejesz”, jak i „chlam, chlasz”.

*Według niektórych klasyfikacji czasownik odmienia się też przez przez strony (czynną, bierną i zwrotną). Jak jednak podają Saloni i Świdziński, formy imiesłowu przymiotnikowego (a więc te potrzebne do stworzenia strony biernej czasownika) są fleksyjnie przymiotnikami i tak są traktowane w „Składni współczesnego języka polskiego” wydanej przez obu językoznawców w 1998 roku.

**W języku polskim nie ma samogłosek nosowych. Wiem, że w wielu podręcznikach „ą” i „ę” są tak często oznaczane. Być może wynika to z potrzeby wprowadzenia pewnego uproszczenia albo względów historycznych, niemniej musimy pamiętać, że synchronicznej wymowy nosówek już nie ma.