Pokazywanie postów oznaczonych etykietą owoce. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą owoce. Pokaż wszystkie posty

sobota, 3 września 2022

Jabłka artykulacyjne

W ramach kontynuacji cyklu Owocowa Sobota, polecam zestaw logopedycznych jabłuszek.

Jabłka artykulacyjne do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1n9f2B_3MudnzHfAamWWTfdDqSNw8w79O/view?usp=sharing

Polecam wydrukować jabłka, wyciąć i przykleić na grubszym, nieprześwitującym papierze. Dzięki temu powstać może gra typu memory. Gracze po kolei odsłaniają dwie karty i sprawdzają, czy widoczne na nich ilustracje są identyczne. Jeśli nie, kładą je na nowo rewersem ku górze. Jeśli są identyczne, gracz zabiera zdobytą parę ilustracji i ma prawo do ponownego ruchu. W wersji szybszej – gracze wykonują dane ćwiczenie artykulatorów wtedy, gdy któryś z graczy znajdzie parę obrazków. W wersji bardziej wymagającej – gracze wykonują ćwiczenie pokazane na każdej odkrytej podczas gry karcie.

Powodzenia!

czwartek, 4 sierpnia 2022

Logopedyczne pomarańcze – część druga

Niedawno w ramach cyklu Owocowa Sobota dzieliłam się z Wami swoimi ilustracjami logopedycznych pomarańczy. Dostałam od Was wiadomość, że… Pomarańczy jest za mało!

Kochani, nadchodzi w takim razie dostawa pomarańczy i to wyjątkowo w Owocowy Czwartek. Częstujcie się!

Logopedyczne pomarańcze do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1CYZek9vBDGp2ssopVgKHnA-GR2nxkIhq/view?usp=sharing

sobota, 16 lipca 2022

Logopedyczne cytryny

Co powiecie na logopedyczne cytrynki? Te prawdziwe warto jeść i poćwiczyć robienie skwaszonej miny. A logopedyczne? Logopedyczne też warto dołączyć do diety terapeutycznej i korzystać z bogactwa min, które proponują te żółte cytrusy.

Logopedyczne cytryny do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1ck0Agrae4fF6S418U0q3I8G8YN4oUGuV/view?usp=sharing

sobota, 9 lipca 2022

Arbuzy logopedyczne

Ćwiczenia aparatu artykulacyjnego to jedno z tych zadań, z którymi logopeda jest nierozłącznie kojarzony. Z jednej strony szkoda, ponieważ zakres kompetencji terapeuty mowy i języka jest znacznie szerszy niż „ćwiczenia buzi i języka oraz uczenie mówienia r”, z drugiej strony, nie da się ukryć, że usprawnianie artykulatorów jest ważną częścią pracy logopedy.

Czasami to właśnie niska sprawność aparatu artykulacyjnego jest przyczyną niewłaściwej wymowy różnych głosek. Często nie jest to jedyna przyczyna, ale bez wyćwiczenia artykulatorów trudno będzie osiągnąć sukces terapeutyczny. I tak oto „ćwiczenia buzi i języka” stają się ważnym elementem pracy logopedy.

Ostatnio na zajęciach królowały u mnie owoce i warzywa, więc przygotowałam dla swoich podopiecznych artykulacyjne arbuzy. Jeżeli też planujesz zrobić smakowite zajęcia, zachęcam do pobrania pliku z arbuzami.

Artykulacyjne arbuzy do pobrania: https://drive.google.com/file/d/12nhsr8YC7VkYK2zMq9zWdYa-LydFRMAQ/view?usp=sharing

środa, 2 lutego 2022

Kosmita

Mamy na Ziemi wyjątkowego gościa.

Do pobrania plansza z kosmitą: https://drive.google.com/file/d/1LtQlrgr2ZLRd_ztPdhPs7QErtCabZU4G/view?usp=sharing

Kosmitę należy wydrukować i wyciąć oraz wyciąć dziurę w miejscu białego prostokąta. Potem warto ilustrację zalaminować i ponownie wyciąć dziurę w miejscu pomiędzy zębami. Tak przygotowany obrazek można nakleić na karton lub torebkę.

Jak można było podejrzewać, kosmita na swojej rodzinnej planecie nie ma owoców i warzyw, które dostępne są u nas. Możemy zatem śmiało spróbować przybysza poczęstować ziemskimi specjałami.

Mamy dla niego gruszki do utrwalania głoski „r” w nagłosie oraz gruszki z prostymi, jednosylabowymi wyrazami, do nauki czytania.

Do pobrania gruszki z głoską „r” w nagłosie: https://drive.google.com/file/d/1aJeuGs5Fon36KeN7GIuXzHkbBBlWiEeo/view?usp=sharing

Do pobrania gruszki z wyrazami jednosylabowymi: https://drive.google.com/file/d/178w8wnA-xeNpuFL5Hubzvvb8NKTFJLY8/view?usp=sharing

Mamy też jabłuszka do utrwalania głoski „sz” w nagłosie i/lub utrwalania umiejętności czytania tego dwuznaku.

Do pobrania jabłuszka z głoską/dwuznakiem „sz”: https://drive.google.com/file/d/102_RrB-Jot_y63QZriywD4gIWxAbqWfd/view?usp=sharing

Kosmitę można też nakarmić marchewkami, które doskonale sprawdzą się m.in. przy nauce tworzenia liczby mnogiej niektórych wyrazów.

Do pobrania marchewki z wyrazami w liczbie pojedynczej i mnogiej: https://drive.google.com/file/d/1cZ_lf3B4IOwdxIN54ROa2g108_gwucEw/view?usp=sharing

No i można jeszcze poczęstować kosmitę ogórkami z wyrazami zawierającymi różne spółgłoski i tylko samogłoskę „a”, co może niektórym pomoc utrwalać sposób czytania konsonantów.

Do pobrania ogórki z wyrazami mającymi różne spółgłoski i samogłoskę „a”: https://drive.google.com/file/d/1H5E0pO0xygRUKHcSL3st_BbR7vdWXKXa/view?usp=sharing

Materiały z kosmitami są dostępne za darmo, ale jeżeli chcesz podziękować i masz taką możliwość, proszę, wpłać dowolną kwotę na zbiórkę https://www.ratujemyzwierzaki.pl/kotyzhakiem lub bezpośrednio na konto KOTOZ - Suwałki:

TOZ W POLSCE oddział w Suwałkach Mikołajewo 22c 16-503 Krasnopol
Nr konta: 75 9367 0007 0010 0016 3529 0001
KOD SWIFT: POLUPLPR
PayPal: suwalki@toz.pl
Tytuł: KOTOZ 2

środa, 20 października 2021

Halloween 2021

Halloween już tuż tuż… Więc przychodzę z zestawem halloweenowych materiałów 🎃

Jak Halloween, to wiadomo, że muszą być dynie. Przygotowałam ich cały stragan



Dynie do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1ehw7wzJ5jns3ABlI7_bxYovvw9JIsgTe/view?usp=sharing

Mam też dynie odmiany logopedycznej (przydają się też np. na terapii integracji sensorycznej!).

Dynie logopedyczne do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1Jwf1kA2dxtw2pDdIvxu5fTSnGB6Fq2GH/view?usp=sharing

Nie mogło też zabraknąć czapek czarownicy.

Czapki czarownicy do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1kmHb9xUFwusRUfkhpibv039aBdZBdbQm/view?usp=sharing

Jak czapki czarownicy, to i kolorowe sówki.

Kolorowe sówki do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1eN1MwnWU8X3LMHrNw5hWwVuTXDJh_cmq/view?usp=sharing

No i zagadki, bo wiadomo, że zagadki dobrze się sprawdzają na właściwie wszystkich zajęciach.

Halloweenowe zagadki do pobrania: https://drive.google.com/file/d/1lEuZe64W6TYqeo5wlAEnc-J-62RVN404/view?usp=sharing

Wszystkie materiały są dostępne za darmo, ale jeżeli chcesz podziękować i masz taką możliwość, proszę, wpłać dowolną kwotę na konto Grupy Zwierzaki z Mińska.

Zwierzaki z Mińska działa w ramach Fundacji Viva! Nr konta: 24 1600 1462 1030 9079 0000 0032

niedziela, 22 listopada 2020

Warzywa i owoce polecają się do zdalnej terapii

Jeść na odległość za bardzo się nie da, ale prowadzić zdalną terapię logopedyczną nie tylko da się, ale też da się to robić z powodzeniem.

W tym tygodniu zapraszam na bardzo smakowite zajęcia logopedyczne z owocami i warzywami.

Do usprawniania aparatu artykulacyjnego gra planszowa. Rolę kostki pełni koło fortuny, a pionkami są sztućce.



Do utrwalania głosek przydadzą się pliki z wyrazami. Pliki należy pobrać, a następnie otworzyć w programie, który obsługuje formularze, np. Atril. Wówczas po każdym dobrym powtórzeniu słowa dziecko będzie mogło kliknąć w kwadrat znajdujący się za wyrazem, a w kwadracie pojawi się zaznaczenie, że zadanie zostało wykonane.

Do pobrania plik z wyrazami z głoską „sz”:
https://drive.google.com/file/d/1G1PAvWW1ZI1IBY7OhD8G8Bg6fKZh2vID/view?usp=sharing

Do pobrania plik z wyrazami z głoską „ż”/„rz”:
https://drive.google.com/file/d/1nvodt7lj75pfj28fRooxvgn-IKOD4KJk/view?usp=sharing

Do pobrania plik z wyrazami z głoską „cz”:
https://drive.google.com/file/d/1IlpmpK9UCTXpv2M53GN9lP6jp7HnldON/view?usp=sharing

Do pobrania plik z wyrazami z głoską „s”:
https://drive.google.com/file/d/1_dEkL-RHpgd6Myk9E7Id2gZ4N9Kiu14S/view?usp=sharing

Zagadki z kolei polecają się do rozwijania uwagi słuchowej, rozumienia słów kluczowych i szybkiej aktualizacji nazw.

Pierwszy zestaw zagadek:



Drugi zestaw zagadek:



Udanych zajęć logopedycznych!

piątek, 15 maja 2020

„Jabłka na jabłoni” – zabawa do utrwalania głoski „ż” („rz”)

„Jabłka na jabłoni” to prosta zabawa pozwalająca utrwalać głoskę „ż” („rz”).

ZASADY GRY:
1) Najmłodszy gracz klika na dowolne jabłko i wykonuje polecenie, które się pojawi po kliknięciu na owoc.
2) Po wykonaniu zadania, należy kliknąć na jabłko i przesunąć je pod jabłoń.
3) Analogicznie postępują pozostali gracze.

Na wykonanie wszystkich zadań jest tylko 10 minut.

Dajcie znać, czy się udało!

niedziela, 10 listopada 2019

Warzywa i owoce – pełno darmowych materiałów do pobrania

Halloween już minęło, ale wszechobecne jeszcze tydzień temu dekoracje dyniowe sprawiły, że przygotowałam zajęcia z motywem przewodnim w postaci owoców i warzyw.

Do usprawniania aparatu artykulacyjnego wykorzystałam ręcznie ilustrowaną grę planszową.


Plansza do pobrania:
https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EES0FTSUxkWWFYRy1SbXhzU3dOZl9USEJiVFZF/view

Przykładowa instrukcja do pobrania:
https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EEblp4RmFEX2htSTJnNTlDaWtqQWNFcWJsVFR3/view

Wklejka do pobrania (na kartce dwie identyczne wklejki mieszczące się w zeszycie formatu A5):
https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EEQU1wbUd0UjJBOHpEekZxczdLVzVWV21rdzBr/view

Później przyszedł czas na utrwalanie głosek. Do ćwiczenia głosek „sz” i „ż” („rz”) sprawdziła się u mnie plansza z wyrazami i miejscem na postawienie pieczątki. Dziecko czytało/powtarzało zapisany wyraz, a po prawidłowym powtórzeniu przystawiało wybrany przez siebie owocowy stempelek.


Do pobrania plansza z wyrazami i miejscem na pieczątkę:
https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EEZ21hcWxMVEpLUzdhOGg3OG1xaHZFSTZzeXd3/view

Dla niektórych wyrazy, a nawet krótkie frazy to łatwizna. Dla nich miałam przygotowane solidne zdania, których powtórzenie wymaga jeszcze – poza zwracaniem uwagi na artykulację – dużej koncentracji uwagi i dobrej pamięci. Aby dodatkowo zmotywować dziecko do pracy można zaproponować rysowanie plusika lub odbijanie małego stempelka na końcu każdego dobrze wypowiedzianego zdania.


Wklejka ze zdaniami do pobrania:
https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EEbW1KQkhtTmpfVG1TcW16dHpwWGFabGgtOS1N/view

A co, jeśli w zajęciach uczestniczy więcej niż jedno dziecko? W wielu placówkach to wcale nie jest rzadkość. U mnie podczas zajęć grupowych dobrze się sprawdza przygotowywanie dla dzieci zadań podobnych, ale z innym materiałem językowym. Tym razem wykorzystałam trzy analogiczne zestawy krótkich fraz zawierających w sobie głoski „sz” i „ż” („rz”).


Po każdym prawidłowym powtórzeniu dzieci mogły narysować plusa lub odbić małą pieczątkę na końcu frazy. Znalazłam też w czeluściach swoich materiałów niewykorzystany zestaw malutkich owocowych naklejek – sprawdziły się w tym zadaniu. Dziecko powtarzało frazę, a potem na jej końcu przyklejało wybrany przez siebie owoc.

Do pobrania zestaw wklejek z głoskami „sz” i „ż” („rz”) we frazach:
https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EEY2tIUUs5aGoxZmRLR01sYzNYdEFfTUlaZzVB/view



Przygotowałam też dla moich podopiecznych zadanie plastyczne, które z perspektywy logopedy jest zadaniem uniwersalnym, ponieważ logopeda sam wymyśla do niego materiał językowy. Zadanie polega na pokolorowaniu jabłoni, powtarzaniu wyrazów (fraz, zdań) i przyklejaniu jabłek. Jedno jabłko za jedno prawidłowe powtórzenie.


Moi młodsi podopieczni kolorowali jabłoń pastelami. Raz, że lubię, jak dzieci poznają różne narzędzia, a dwa, że pastelami naprawdę trudno rysować trzymając je w niewłaściwy sposób. Najlepiej, jak pastele są już solidnie połamane – wtedy już naprawdę nie ma wyjścia i trzeba trzymać je trzema palcami.

Przyklejanie jabłek to też dobre ćwiczenie rozwijające sprawność dłoni. Ja miałam przygotowane dwa zestawy jabłek: jedne wykonane dziurkaczem ozdobnym DpCraft w papierze technicznym i podklejone piankową taśmą dwustronną marki Grand (wersja łatwiejsza) oraz drugie wykonane tym samym dziurkaczem, ale w papierze samoprzylepnym (wersja trudniejsza).

Wklejka z jabłonią do pobrania (na stronie dwie wklejki mieszczące się w zeszycie formatu A4):
https://drive.google.com/file/d/11w_igf1WnwHMU4ZDQ1gdIZLEEiayRxRB/view

Jakiś czas temu kupiłam też taśmę ozdobną Washitape z owocowym nadrukiem. W końcu była okazja, żeby ją wykorzystać!


Nakleiłam ją na podłodze w gabinecie, a dzieci chodziły po niej „stopa za stopą”, czyli tak, by pięta stopy, która jest z przodu stykała się z palcami stopy będącej z tyłu.


Dla wielu moich podopiecznych była to miła przerwa od ćwiczeń stricte logopedycznych, a dla mnie był to miły moment, kiedy dzieci powoli wygaszały przetrwały asymetryczny toniczny odruch szyjny (ATOS).

Do wygaszania ATOS-a świetne jest też zadanie rozwijające jednocześnie fluencję słowną. Co jeszcze lepsze, do tego zadania nie są potrzebne żadne pomoce. Dziecko musi stanąć stabilnie na dwóch nogach, unieść wyprostowane ręce na boki na wysokość ramion, a następnie odwracać samą głowę na zmianę w lewo i w prawo. Podczas każdego obrotu głowy dziecko powinno wymieniać jeden owoc lub jedno warzywo.

Ta zabawa doskonale się też sprawdziła u mnie na zajęciach grupowych. Pierwsze dziecko wykonywało je podając przy każdym obrocie głowy dowolny owoc lub dowolne warzywo. Drugie dziecko miało za zadanie wykonać to samo ćwiczenie, ale wymieniając same owoce. Za to trzecie dziecko wymieniało same warzywa. Dzięki takiemu rozdzieleniu zadań udało się uniknąć sytuacji, w której jedno dziecko wymyśla słowa, a drugie jedynie powtarza dopiero co usłyszane wyrazy.

I na zajęciach grupowych, i na zajęciach indywidualnych udawało się też moim podopiecznym stworzyć logopedyczną sałatkę warzywno-owocową.


Przygotowałam 9 filcowych woreczków (średnica 8,5 cm), na których przymocowałam za pomocą kleju na gorąco 9 zalaminowanych zdjęć owoców i warzyw. Aby zrobić sałatkę, dzieci musiały położyć się na brzuchu na materacu, podać nazwę widniejącego na woreczku produktu, a potem oburącz wrzucić go do wysokiego pojemnika.

Odpowiednio wysoki i odpowiednio daleki pojemnik sprawi, że dziecko będzie musiało przy rzucaniu woreczkiem oderwać całe ręce od podłoża. Dzięki temu będzie nie tylko utrwalać głoski „sz” i „ż” („rz”) zawarte w nazwach owoców i warzyw, ale też będzie wygaszać toniczny odruch błędnikowy (TOB).

niedziela, 3 listopada 2019

Moja pierwsza bindowana książeczka

Skończyłam dzisiaj tworzyć moją pierwszą bindowaną książeczkę!


Książeczka jest o jesieni.


Pierwszym zadaniem z książeczki jest uzupełnienie rymowanki odpowiednimi słowami. Zarówno miejsca na brakujące słowa, jak i odpowiednie ilustracje są podklejone taśmą rzepową. Wierszyk powstał z myślą o uatrakcyjnieniu dzieciom utrwalania głosek „sz” i „ż”, ale spokojnie można go też wykorzystać choćby do ćwiczenia czytania uczestniczącego.


Na kolejnej stronie jest jabłoń ze swoimi owocami podklejonymi taśmą rzepową. Zadaniem dziecka jest tutaj powtórzenie słowa wypowiadanego przez logopedę i zerwanie jabłka, jeśli powtórzenie było prawidłowe.


Dalej jest karta z opisem grzybów oraz same grzyby (tak, podklejone taśmą rzepową). Dziecko wysłuchuje opisu danego grzyba, a następnie go wskazuje. Jeśli jest to grzyb jadalny, może go zebrać. Wyjątkiem jest tu smardz, który jest grzybem jadalnym, ale znajduje się pod ochroną.


Później czas na robienie logopedycznych przetworów na zimę. Logopeda nazywa po kolei każdy produkt, a dziecko powtarza nazwę. Potem ustala, czy w wyrazie jest głoska „sz”. Jeśli tak, wkłada produkt do słoika.


A na koniec trzeba ustalić, o czym myśli dane zwierzę. Można dopasować myśli zwierząt tak, by były zgodne z tym, co wiadomo o danych zwierzętach, a można też trochę zaszaleć…

czwartek, 8 sierpnia 2019

Kolorowanki

Podczas zajęć terapeutycznych, czy to logopedycznych, czy to usprawniających integrację sensoryczną, lubię korzystać z kolorowanek.

Wiele osób słusznie zauważa, że kolorowanki nie sprzyjają szczególnie kreatywności. Linie są już gotowe, dziecko musi jedynie wypełnić pola między nimi kolorami. Dodatkowo niekiedy oczekuje się od dziecka, by rysunek otrzymał realistyczne barwy, a ślady kredki (lub innego stosowanego narzędzia) nie wydostawały się poza linię. Przy takim podejściu faktycznie na twórczość nie pozostaje wiele miejsca. Ale jeśli to dziecko wybiera kolorystykę? Jeśli dziecko ma możliwość dorysowania dodatkowych elementów na ilustracji? Wtedy miejsca na własną inwencję twórczą jest już dużo, dużo więcej.

Same kolorowanki są według mnie doskonałą pomocą na zajęciach, których celem jest ćwiczenie zdolności manualnych i/lub terapia nadwrażliwości dotykowej. Warto zresztą pamiętać, że kolorowanki można barwić nie tylko kredkami, ale też np. pastelami czy farbami do malowania palcami. Kredki mają swoje niewątpliwe zalety (np. nie brudzą, mają korzystny stosunek ceny do jakości), ale nie są łatwym do opanowania narzędziem. Zwłaszcza te standardowej grubości mogą być dla małego dziecka czy dziecka o typie wiotkim szczególnie wymagające. Pastele i farby do malowania palcami są łatwiejszym do opanowania narzędziem. Nie utrwalają też nieprawidłowego chwytu narzędzia pisarskiego¹, ponieważ korzysta się z nich inaczej niż z pełnowymiarowego ołówka lub długopisu. Nieznacznie (pastele) lub znacznie (farbki) barwią też palce, co może być elementem terapeutycznym u dzieci przejawiających nadwrażliwość na bodźce dotykowe.

farby do malowania palcami

Do pobrania kolorowanka jabłoni: https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EERi1McTBoMVpNY0lhQTYzVk9wbzhPOGVaTTE0/view
Do pobrania kolorowanka zamku: https://drive.google.com/open?id=1DeimNkls4-tokCxq7sHesW5rytckBIpb
Do pobrania kolorowanka rakiety: https://drive.google.com/file/d/0B4Znt_PeD4EESWlBOTN1RmtMS2VTY3VWRVlHODB4OVRjcWhv/view
Do pobrania kolorowanka UFO: https://drive.google.com/open?id=1jDaF3y5roJ_ta_0S2qxilrgFt0pwROE9

Każda kolorowanka dostępna jest w formie standardowej kolorowanki oraz kolorowanki, której linie są wykropkowane.

Rzecz jasna, dobrze, żeby kolorowanka podczas zajęć była tylko punktem wyjścia do dobrej, twórczej zabawy. Często zajęcia terapeutyczne to właśnie ten moment, w którym dziecko może się zrelaksować, puścić wodze fantazji i stworzyć ilustrację szalonego, nietypowego i absurdalnego świata. Jeśli celem zadania jest usprawnianie zdolności manualnych dziecka, to nic nie stoi na przeszkodzie, by np. kolory pracy plastycznej były nietypowe.

Przygotowane przeze mnie szablony można też wykorzystać do różnego rodzaju przyklejanek, wydzieranek czy też wylepianek plasteliną lub inną masą.

Przypisy:
1. Przynajmniej ja nie widziałam, by jakiekolwiek dziecko nieprawidłowo trzymało w ręce pastele. Te zazwyczaj są na tyle krótkie, że dziecko musi je złapać trzema palcami.

sobota, 15 grudnia 2018

Kilka słów o ćwiczeniach motoryki małej na zajęciach logopedycznych

Na zajęciach logopedycznych wykonuję z dziećmi ćwiczenia usprawniające aparat artykulacyjny i fonacyjny. Wywołuję też głoski oraz utrwalam je w mowie kontrolowanej i spontanicznej. Rozwijam słownictwo, zdolność logicznego myślenia, rozumienie relacji przyczynowo-skutkowych… Dbam o poprawność gramatyczną oraz prawidłową strukturę wypowiedzi dzieci. To wszystko jednak związane jest bezpośrednio z tym, co zazwyczaj kojarzy się z pracą logopedy oraz szeroko pojętą korekcją mowy. Są jednak i takie zadania, które pozornie z logopedią wiele wspólnego nie mają, a na zajęciach poświęcam im dużo czasu i uwagi.

Jednym z takich zadań jest rozwijanie motoryki małej, czyli precyzyjnych ruchów dłoni.

Wykonuję z moimi podopiecznymi ćwiczenia usprawniające pracę rąk, ponieważ „lokalizacja ośrodków mowy w korze mózgowej każe pamiętać, że ruchem artykulatorów oraz ruchem ręki odtwarzającej znaki pisarskie zawiadują ośrodki znajdujące się w bliskim sąsiedztwie w płacie czołowym. Równoległość stymulacji pracy tych ośrodków daje zatem podwójną korzyść i większą skuteczność terapii” [Frąckiewicz: 2012, s. 11].

O istnieniu silnego połączenia między aparatem artykulacyjnym a dłonią świadczy chociażby aktywny u noworodków odruch dłoniowo-chwytny¹. Jest to odruch rdzeniowy [Matyja i Domagalska: 1998, s. 58], w którym „dotknięcie dłoni powoduje silne zgięcie palców niemowlęcia” [Lemka: 2007, s. 11]. U noworodków ssanie zwiększa siłę i czas trwania zaciśnięcia dłoni [Brown i Fredrickson: 1977]. Odruch ten powinien wygaszać się koło 3.-4. miesiąca życia [Matyja i Domagalska: 1998, s. 63]. A co, jeśli nie wygasi się? Wśród skutków utrzymującego się odruchu dłoniowo-chwytnego Bożenna Odowska-Szlachcic wymienia m.in. opóźniony rozwój mowy, zaburzenia artykulacji oraz tendencję do wykonywania niekontrolowanych ruchów rękami w czasie mówienia i tendencję do poruszania ustami podczas pisania [Odowska-Szlachcic: 2016, s. 40]. Co ciekawe, prawdopodobnie odruch ten tak naprawdę nigdy nie zanika, ale mózg po jakimś czasie zaczyna go wyhamowywać. Na podstawie różnorodnych badań potwierdzających obecność odruchu chwytnego u niektórych osób z nabytym uszkodzeniem mózgu uznać można, że to „w niepierwszorzędowej korze ruchowej znajduje się istotna część mózgu, która wywiera hamujący wpływ na mechanizm rdzenia kręgowego leżący u podłoża tworzenia się odruchu chwytnego, i której uszkodzenie zwalnia ów hamujący wpływ, co skutkuje uaktywnieniem się na nowo odruchu chwytnego” [Futagi, Toribe i Yasuhiro: 2012, s. 3; tłum. Z.F.]. To ponowne uaktywnienie się odruchu chwytnego dłoni (i stopy²) pozwala podejrzewać, że „odruchy te są jedynie wyhamowane, a nie wyeliminowane, po okresie dzieciństwa” [Futagi, Toribe i Yasuhiro: 2012, s. 3; tłum. Z.F.]. U pacjentów, u których doszło do uszkodzenia mózgu odruch chwytny „w większości przypadków nie objawia się jako niemożliwa do zahamowania reakcja, ale jest zależny od woli, choć uaktywnia się zaraz po tym, jak odwróci się uwagę pacjenta” [De Renzi i Barbieri: 1992; tłum. Z.F.].

W jaki sposób można rozwijać motorykę małą podczas zajęć logopedycznych? Jakie zadania wybierać, by wspierać podopiecznego, ale jednocześnie nie zmieniać terapii logopedycznej w inną terapię?

Myślę, że warto wybierać ćwiczenia „2w1”, czyli takie, które pozwalają usprawniać jednocześnie dwie umiejętności. Jednym z moich ulubionych rozwiązań jest filcowe drzewko z guzikami, na których podopieczny umieszcza odpowiedni element³… Po prawidłowym powtórzeniu wyrazu/frazy/zdania.

Kiedy było trochę cieplej i przygotowywałam zajęcia o owocach i warzywach świetnie sprawdzała się filcowa jabłoń.


Jabłoń oraz jabłka wykonane są z filcu poliestrowego i akrylowego. Korona drzewa wypchana jest watą, a w pniu jabłoni znajduje się dolna część pojemnika po bańkach oraz kawałek tektury, dzięki czemu drzewo może stać.


Umieszczanie jabłek na jabłoniowych guzikach jest dobrą okazją do utrwalania nazw kolorów (wtedy zadanie staje się już ćwiczeniem „3w1”).


Jesienią dobrze sprawdzało się też drzewo, na którym znajdowały się liście w różnych barwach.


A późną jesienią (czy wczesną zimą) zadaniem podopiecznego może być zdjęcie wszystkich liści z drzewa.


Przypisy:
  1. Odruch ten często błędnie nazywany jest „odruchem Palmara”. Mniemam, że źródłem tej pomyłki jest błędne tłumaczenie angielskiej nazwy odruchu dłoniowo-chwytnego, czyli „Palmar Grasp Reflex”.
  2. Odruch chwytny stopy jest odruchem analogicznym do odruchu dłoniowo-chwytnego.
  3. To zadanie jest akurat niewskazane dla osób, u których aktywny jest przetrwaly odruch dłoniowo-chwytny.
Bibliografia:
  1. Brown Josephine V., Fredrickson W. Timm, 1977, The relationship between sucking and grasping in the human newborn: a precursor of hand-mouth coordination? (abstrakt) [w:] Developmental Psychology, t. 10, nr 6 (czasopismo), https://doi.org/10.1002/dev.420100602
  2. De Renzi Ennio, Barbieri Christina, 1992, The incidence of the grasp reflex following hemispheric lesion and its relation to frontal damage (abstrakt) [w:] Brain, t.115, nr 1, s. 293–313, https://doi.org/10.1093/brain/115.1.293
  3. Frąckiewicz Joanna, 2012 , Mowa i ruch, czyli o rozwoju językowym i motorycznym dziecka [w:] Kwartalnik Pacjenta, nr 41 (czasopismo)
  4. Futagi Yasuyuki, Toribe Yasuhisa, Yasuhiro Suzuki, 2012, The Grasp Reflex and Moro Reflex in Infants: Hierarchy of Primitive Reflex Responses [w:] International Journal of Pediatrics (czasopismo), t. 2012, http://dx.doi.org/10.1155/2012/191562
  5. Matyja Małgorzata, Domagalska Małgorzata, 1998, Podstawy usprawniania neurorozwojowego wg Berty i Karela Bobathów, Katowice, Śląska Akademia Medyczna
  6. Odowska-Szlachcic Bożenna, 2016, Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju mowy u dzieci z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego, Gdańsk, Wydawnictwo Harmonia
  7. Lemka Małgorzata, 2007, Badanie neurologiczne [w:] Pilarska Ewa (red.), 2007, Neurologia dziecięca (wybrane zagadnienia), Gdańsk, Akademia Medyczna w Gdańsku

czwartek, 19 lipca 2018

Filcowa książeczka – warzywa i owoce

Internet pełen jest zdjęć filcowych książeczek. Te zwane są zresztą różnie – filcowymi, kreatywnymi, cichymi… W zależności od tego, jaką ich właściwość chce twórca podkreślić.

Tu na marginesie chciałabym zresztą dodać, że nieszczególnie podoba mi się nazywanie książeczek kreatywnymi, cichymi czy jakimikolwiek innymi, jeśli używany przymiotnik odnosi się nie do cechy książki, ale do warunków, w jakich należy z nią pracować czy też cech, jakie ma ona wzbudzić w jej użytkowniku.

Swoją czterostronicową filcową księgę tworzyłam z myślą o wykorzystaniu jej podczas zajęć logopedycznych oraz zajęć z zakresu integracji sensorycznej. Bardzo lubię materiały tematyczne i widzę, jak korzystnie wpływają one na przebieg terapii, dlatego i moja filcowa książka koncentruje się na jednym temacie – warzyw i owoców.


Na pierwszej stronie jest nietypowe pole uprawne. Rosną na nim: marchew i pietruszka (górny rząd), cebula i ziemniak (środkowy rząd) oraz rzodkiewka i burak (najniższy rząd). Na tym logopedyczno-sensorycznym polu dziecko może przede wszystkim zebrać wszystkie warzywa. Zadaniem znacznie trudniejszym jest późniejsze umieszczenie warzyw z powrotem w grządkach.


Na drugiej stronie jest jabłoń, z której należy zebrać kolorowe jabłka. Tym razem zbiory są trudniejsze, ponieważ jabłka przytwierdzone są do drzewa na rzep, a więc należy użyć więcej siły, by wejść w posiadanie jabłka.


Jednak jabłka odmiany logopedyczno-sensoryczno-rzepowej można nie tylko zebrać. Można również je… Upiec.


Na trzeciej stronie książeczki znajduje się piekarnik.


Piekarnik można otworzyć, a następnie na znajdujących się w nim rzepowych płomieniach umieścić jabłko do upieczenia (drzwiczki piekarnika zamykają się na magnes).


A co z pozostałymi jabłkami? Te znajdą swoje miejsce na ostatniej stronie, na której jest po prostu szafka (rzecz jasna, z rzepowymi półkami).


Wszystkie kartki są umieszczone w segregatorze dzięki czemu książkę będzie łatwo w przyszłości rozbudować. Możliwe też będzie zmienianie kolejności stron.

Zdaję sobie sprawę z tego, że wykonanie książeczki nie jest idealne, ale tak naprawdę szyciem zajmuję się w wolnych chwilach krócej niż rok. Wcześniej moim największym dokonaniem było przyszycie sobie palca do dwóch kawałków materiału, które usiłowałam zszyć ze sobą. No i w efekcie zszyłam je dosłownie ze sobą…